LTO Nederland organiseerde op 8 april een slotsymposium in Agri & Food Plaza in Den Bosch waarbij het Praktijkprogramma "Weerbaarheid in de praktijk" centraal stond. Ook Treeport was aanwezig, net als enkele leden, om deel te nemen in het programma. Het verslag en de foto's, ook te zien in de sociale media, delen we graag met onze leden.
Het artikel op LinkedIn is te lezen via deze link, de foto's, gemaakt door Rolf van Koppen, zijn te bekijken via deze link.
Wat kunnen boeren en tuinders leren van een kreeft?
10 april 2025
In de afgelopen vier jaar hebben we samen met boeren en tuinders gewerkt aan weerbare teeltsystemen die tegen een stootje kunnen en dus veel minder chemie nodig hebben om planten te beschermen. Weerbaarheid tegen ziekten en plagen betekent ook: minder belasting van het milieu en gebruik maken van de kracht van de natuur. Belangrijke randvoorwaarden zijn haalbaarheid en betaalbaarheid van oplossingen. Ons Praktijkprogramma 'Weerbaarheid in de praktijk' loopt nu vier jaar en krijgt hopelijk een opvolger, zodat we nog meer experimenten kunnen doen en telers blijven inspireren.
Symposium
Op 8 april 2025 organiseerden we een symposium in Agri & Food Plaza in Den Bosch voor ruim honderd stakeholders. De energie en betrokkenheid tijdens de bijeenkomst maakten duidelijk dat deze beweging naar weerbaarheid breed wordt gedragen.
Peter Knippels was voorzitter van de dag. Susanne Sütterlin van het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur trapte af door te zeggen dat de Nederlandse overheid ook in de toekomst zal blijven investeren in een systeemaanpak voor het weerbaar en duurzaam maken van teelten. Dat is ook nodig, want het aantal en de hoeveelheid synthetische beschermingsmiddelen dat gebruikt mag worden, zal ook in de komende jaren alleen maar afnemen. Gastheer Roel Clement van ZLTO feliciteerde het Praktijkprogramma met de bereikte resultaten tot dusver en onderstreepte het belang van verdere innovatie en stapsgewijze verbetering.
De kreeft als metafoor voor verandering
Een bijzondere bijdrage kwam van keynote spreker Yousri Mandour, die met de metafoor van de kreeft het proces van verandering inzichtelijk maakte. Net zoals de kreeft zijn oude pantser afwerpt om te kunnen groeien – en zich in die kwetsbare fase blootstelt aan risico’s – zo moeten ook agrariërs, ketenpartners en beleidsmakers durven loslaten en veranderen. Mandour gaf vier krachtige inzichten mee voor de transitie naar minder chemie:
- Wees moedig en omarm het gevoel van ongemak
- Denk na over het proces om transformatie in te gaan
- Accepteer dat er geen rendement zal zijn tijdens
transformatie
- Durf je oude werkwijze los te laten
Mandour gaf toe dat de agrarische sector zich in een bijzonder moeilijke situatie bevindt en dat de transitie naar weerbare teeltsystemen een enorme opgave is die enorm veel tijd, geld en energie kost. Wie geen toekomstperspectief ziet, dreigt moedeloos te worden en verlamd te raken. Maar het helpt niet om bij de pakken neer te gaan zitten en af te wachten hoe de wal het schip keert.
Terugblik op vier jaar bouwstenen verzamelen
Vervolgens was het de beurt aan Edwin Lambregts, die het Praktijkprogramma in de afgelopen jaren heeft gecoördineerd. Edwin legde uit wat de doelstelling is van het programma: het versnellen van de ontwikkeling en toepassing van (bouwstenen voor) weerbare, nagenoeg emissieloze teeltsystemen in de praktijk. In twaalf sectorale en regionale pilots werkten veertien partners aan meer dan honderd praktijkexperimenten op tientallen locaties, samen met telers. Het Praktijkprogramma vormt de onmisbare brug tussen publiek privaat gefinancierde onderzoeksprogramma’s (PPS-en) en implementatie in de dagelijkse boerenpraktijk.
Gezamenlijk hebben we concrete stappen gezet richting een geïntegreerde aanpak van ziekten, plagen en onkruid. Het programma geeft daarmee een belangrijke impuls aan het behalen van de gewasbeschermingsdoelen in 2030. Het is uniek dat in het Praktijkprogramma bijna alle plantaardige sectoren met elkaar samenwerken en van elkaar leren.
We mogen trots zijn op wat we sinds de start in 2021 hebben bereikt. Een paar voorbeelden:
- Een geïntegreerde aanpak van ziekten en plagen (Integrated Pest Management, Integrated Crop Management) is de standaard geworden in het denken over gewasbescherming. Met thematische expertteams en webinars hebben we dit denken verder aangejaagd.
- Iedere deelsector is uniek, maar we kunnen veel van elkaar leren. Door in één programma samen te werken hoeven we niet ieder het wiel uit te vinden, maar kunnen we veel sneller en effectiever innoveren.
- We zijn uitgegaan van de zorgen en uitdagingen van telers in de praktijk. Zij zijn sturend geweest voor de experimenten en oplossingsrichtingen. Dat verklaart ook dat het programma een enorm bereik heeft: in de afgelopen twee jaar bezochten bijvoorbeeld 19.000 geïnteresseerden de bijeenkomsten van het programma. Meer dan 80% van die deelnemers zijn boeren en tuinders.
In de poster-carrousel die volgde, deelden pilotleiders hun inzichten en resultaten. In alle pilots zijn waardevolle stappen gezet om klassieke chemische middelen links te laten liggen. Dat is winst voor de teler, de natuur én de consument.
Pleidooi voor samenwerking en investeringen
Met een krachtig pleidooi sloot Ron Mulders, portefeuillehouder Gezonde Planten LTO Nederland, het symposium af. Hij riep op om het momentum vast te houden en te blijven investeren in onderzoek en vertaling naar de praktijk. “Het is geen vijf voor twaalf meer,” waarschuwde hij. Volgens hem is het bewustzijn bij telers en ketenpartners gegroeid, maar is samenwerking cruciaal om de noodzakelijke transitie daadwerkelijk te realiseren.
Meer weten?
We hebben een eigen dossier ‘Weerbaarheid in de praktijk’ op GroenKennisNet. Daar worden de resultaten van het programma verzameld.
Het Praktijkprogramma 'Weerbaarheid in de praktijk' is een initiatief van LTO Nederland en wordt gedragen en uitgevoerd door de partners: Cosun Beet Company / stichting IRS, Nederlandse Fruittelers Organisatie (NFO), KAVB - Royal General Bulbgrowers Association, HLB Group, Vertify Glastuinbouw Nederland @spb LTO Bomen, Vaste planten en Zomerbloemen Limburgse Land- en Tuinbouwbond ZLTO LTO Noord. De Stichting LTO Programma’s en Projecten is de penvoerder. Het programma wordt mede mogelijk gemaakt door financiële steun van het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur.
Vier brochures vanuit het Praktijkprogramma 'Weerbaarheid in de praktijk' zijn in webversie te lezen via deze links:
Toekomstvisie gewasbescherming 2030
Emissie beperken, dat kan zó!
Biostimulanten? Kies Zorgvuldig!
Onkruid? Pak het geïntegreerd aan!
Foto gemaakt door Rolf van Koppen
De leden van Treeport werken samen om de boomteeltsector een gezonde toekomst te geven. Het lidmaatschap staat open voor alle bedrijven en organisaties die daar aan willen bijdragen.
Klik hier om lid te worden